فرهنگی: نگاهی به تاریخ ادبیات آذربایجان

نگاهی به تاریخ ادبیات آذربایجان سید ابوالقاسم نباتی سید ابوالقاسم نباتی از معروفترین شاعران آذری در قرن 19 میلادی بوده است. وی در سال 1179 هجری شمسی در روستای اوشتبین متولد شده و پسر سید محترم اوشتبین می باشد. وی در زمانه خود متخلص به نباتی: خان چوپانی و مجنونشاه بوده و آثارش حتی در زمان حیات خود نه تنها در ایران بلکه در ترکیه و آسیای میانه نیز دست به دست می گشت که خود در این باره می گوید: از شعر دلفریب نباتی نه این جهان نه گنبد سپهر برین زیب و شان گرفت. نباتی شاعر متصوفی بوده و به دو زبان فارسی و ترکی شعر سروده. دیوان وی اولین بار در تبریز و سپس در تهران و باکو چاپ شد اشعار وی هم در سبک کلاسیک و هم در آهنگهای محلی مانند: کرمی؛ گرآیلی و ... ورد زبان عاشقها بوده و هست. مرحوم فریدون کوچرلی درباره وی می نویسد: سید ابوالقاسم نباتی برای ترکهای آذربایجان مثل حافظ و شمس تبریزی و در بعضی اشعار و کلامش همچون جلال الدین رومی است. به روایتی علت تخلص وی به نباتی و خان چوپانی از آن است که مدتی به چوپانی مشغول بوده و سودای عشق دختری به نام نبات را در سر می پرورانده است. نباتی ضمن اینکه به ریزه کاریهای زبانهای عربی، فارسی و ترکی کاملاً وارد بود متأثر از شاعران بزرگی چون حافظ؛ مولوی؛ صائب نسیمی و ملا محمد فضولی بوده و زبان پیر و جوان شده و تازگی و طراوت آنچه در مفهوم و چه در آهنگ روز نمایان تر داستان غم انگیز سارای دختر با وفا و عاشق نامزد خود را چنان زیبا و ساده به شعر می کشد که سالهای سال ورد زبان همه بوده و هست. آرپاچایی آشدی داشدی سل سارانی آلدی قاشدی آلا گوزلی قارا قاشلی آپاردی سللر سارانی آرپاچایی درین اولماز آخار سولار سرین اولماز سارا کیمی گلین اولماز آپاردی سللر سارانی گدین دیین خان چوپانا گلمه دسین بو ایل مغانا مغان با تیپ ناحق قانا آپاردی سللر سارانی