علی عباسی رئیس اداره دارایی شهرستان شهریار:
برای گسترش فرهنگ پرداخت مالیات باید آثار پرداخت مالیات در زندگی مردم و اجتماع مشهود باشد
گفتگو با علی عباسی مدیر موفق اداره دارایی شهرستان شهریار
ایشان در ابتدای سخنان خود نقش رسانه ها را در جهت دهی افکار عمومی بسیار برجسته دانست و کوشش بی دریغ همکاران خود را در جهت تحقق درآمدهای مالیاتی پیش بینی شده ارج نهاده و اینگونه به سؤالات ما پاسخ داد:
مالیات چیست؟
مالیات یک هزینه اجتماعی است که تمامی اقشار جامعه در قبال استفاده از امکانات و خدمات عمومی بایستی به دولت پرداخت کنند تا موجبات عمران و آبادانی بیشتر کشور را فراهم آورد.
نقش مالیات در جامعه چیست؟
مهمترین و اصلی ترین نقش مالیات تعدیل ثروت در جامعه و پوشش شکاف های جامعه و انتقال ثروت از طبقه غنی به طبقه ضعیف جامعه می باشد که این فرآیند از طریق مکانیسم بودجه و به شیوه های مختلف صورت می گیرد تا یک نوع تعادل در جامعه ایجاد شود و در سایه آن همه اقشار جامعه از یک نوع امنیت بهره مند گردند و دولت به عنوان خدمتگزار باید بتواند این ثبات امنیت را برای تمام اقشار جامعه تأمین نماید و یکی از راههای تأمین آن وصول مالیات مورد نیاز است. یکی از شاخص های اقتصاد خوب این است که مخارج دولت و مالیاتها به هم نزدیک باشد به عبارت دیگر کسری بودجه وجود نداشته باشد این نکته ای است که در اقتصاد کشورهای پیشرفته مورد توجه قرار می گیرد و ما متأسفانه به دلیل وجود نفت به درآمدهای مالیاتی توجه لازم و کافی نداریم و همواره دچار کسری بودجه می شویم.
نحوه دریافت مالیات از افراد حقیقی و حقوقی چگونه است؟
بر اساس قانون مالیاتها، هر فردی که به فعالیت اقتصادی می پردازد موظف به ثبت فعالیتهای خود می باشد و مکلف به تسلیم اظهارنامه تا پایان تیرماه هر سال می باشد که ظرف یکسال واحد مالیاتی براساس ضوابط مربوطه، مبادرت به تهیه و تنظیم و صدور برگ تشخیص مالیات می نماید و در صورت عدم تسلیم اظهارنامه، مالیات از طریق علی الرأس و بر اساس شواهد و قرائن تشخیص و دریافت خواهد شد.
و مؤدیان مالیاتی به سه گروه تقسیم گردیده اند:
الف: مکلف به ثبت فعالیتهای شغلی خود در دفاتر روزنامه و کل موضوع قانون تجارت هستند
ب: مکلف به ثبت فعالیتهای شغلی خود در دفاتر درآمد و هزینه می باشند
ج: موظف به نگهداری خلاصه وضعیت درآمد و هزینه می باشند
قانون جدید مالیات دارای چه ویژگی هایی می باشد؟
از ویژگی های قانون جدید می توان به افزایش معافیت و تعدیل نرخ های مالیاتی اشاره نمود. تعدیل نرخ های مالیاتی برای اشخاص حقیقی از 15 درصد آغاز و حداکثر 35 درصد خواهد بود. در گذشته از 12 درصد شروع و به 54 درصد نیز می رسید که بالا بودن نرخ های مالیاتی سبب افزایش فعالیت تجاری پنهان و کتمان درآمد واقعی می شد که اصطلاحاً به فعالیت های زیرزمینی معروف بود و برای اشخاص حقوقی تنها باید مالیات به نرخ 15 درصد بپردازند.
معافیت در گذشته یک میلیارد و 500 میلیون ريال بود که در سال 81 به 17 میلیارد و 400 میلیون ريال و در سال 82 به 19 میلیارد و 200 میلیون ريال و در سال 83 به 21 میلیارد ریال افزایش یافته است.
خوداظهاری چیست و امسال تعداد اظهارنامه های دریافتی چه میزان بوده است؟
طرح خود اظهاری ریشه در فرهنگ اسلامی دارد خود اظهاری بهترین روش اعتماد سازی عمومی و فرهنگ سازی مالیاتی کشور خواهد بود و این کار باعث رضایتمندی مردم می شود و اجرای طرح خوداظهاری مالیاتی باعث:
- کاهش هزینه وصول مالیات
- اعتماد مردمی
- کاهش فسادهای مالیاتی
می شود به همین دلیل طرح خوداظهاری سیاست کلی و اساسی سازمان امور مالیاتی کشور است. خوداظهاری مالیاتی از یک سو باور فرهنگ مالیات در کشور را رواج می دهد و از سوی دیگر میزان فرارهای مالیاتی را در جامعه کاهش می دهد که این امر نهایتاً توسعه عدالت مالیاتی و تحقق درآمدهای مالیاتی پیش بینی شده در بودجه کشور را تضمین خواهد کرد. طرح خوداظهاری به دلیل سادگی و در عین حال کارآمدی آن به روش وصول بیش از 90 درصد مالیاتها در کشورهای پیشرفته تبدیل شده است در حالی که در کشورهای آسیایی و آفریقایی در نظام مالیاتی خود غالباً ملاک بر روش «تشخیص و رسیدگی» است.
لذا در تیرماه 85 با توکل بر پروردگار و بازسازی اعتماد مردم و تلاش و کوشش فراوان همکاران، اظهارنامه دریافتی در تیرماه بالغ بر 16 هزار و 265 فقره بوده است که نسبت به سال گذشته 23 درصد رشد داشته است.
جناب عباسی شما در خصوص طرح تکریم ارباب رجوع چه اقداماتی انجام داده اید؟
طرح تکریم ارباب رجوع در سازمان امور مالیاتی کشور به عنوان محوری ترین طرح سازمان از اهمیت زیادی برخوردار است به گونه ای که می توان ادعا کرد کلیه طرح ها و اصلاحات سازمان در راستای تحقق کامل و همه جانبه این طرح صورت گرفته است بی تردید افزایش رضایت مندی و حفظ کرامت ارباب رجوع علاوه بر اینکه دین سازمان را به مردم ادا می کند از سوی دیگر مشارکت هر چه بیشتر مردم در امر پرداخت مالیات را به همراه خواهد داشت. لذا در این راستا فعالیتهایی صورت گرفته است که عبارتند از:
ایجاد واحد مشاوره مالیاتی، اعزام رؤسای امور مالیاتی به شوراهای اسلامی ملارد و شهر قدس و رؤسای گروه مالیاتی به دفاتر نمایندگی ها، ایجاد واحد تکریم ارباب رجوع جهت اطلاع رسانی، مشاوره مالیاتی و اخذ آرا و نظرات ارباب رجوع، تهیه گزارش توسط بازرسین تکریم و رفع مشکلات عنوان شده و ایجاد واحد پیگیری امور ایثارگران و خانواده معظم شهداء.
دلیل موفقیت شما در وصول مالیات و رضایتمندی ارباب رجوع در چیست؟
علت موفقیت چیزی جز رسیدگی و توجه به مشکلات مؤدیان نمی باشد
میزان وصول مالیات در سال گذشته چقدر بوده است؟
میزان مالیات وصول شده در سال 83 بالغ بر 356 میلیارد و 432 میلیون ریال بوده است که این مبلغ به 72 میلیارد و 176 میلیون ريال در سال 84 رسیده یعنی معادل 25 درصد مازاد بر میزان وصولی مدت مشابه سال قبل (83).
چه چیزی باعث می شود اهمیت مالیات مشخص نشود؟
بدلیل اینکه درآمدهای مالیاتی بخش کوچکی از درآمدهای دولت را در بودجه کشور تشکیل می دهد و درآمد حاصل از فروش نفت سبب شده است اهمیت مالیات مشخص نشود.
مؤدی مالیاتی از چه چیزی می تواند گله مند باشد؟
از تبعیض و ناعادلانه بودن مالیات متعلقه. اگر عدالت مالیاتی حاکم باشد مؤدی آماده پذیرش مالیات می گردد باید این احساس در مؤدیان ایجاد شود که هر کس به تناسب توان خود مالیات می پردازد نه بیشتر که این خود یک مفهوم ارزشی است و نتیجه عدالت مالیاتی است.
شما چه نکته ای را مانع گسترش فرهنگ مالیاتی می بینید؟
بنده مهمترین مانع برای گسترش فرهنگ مالیاتی جامعه را در این می دانم که آثار پرداخت مالیات برای مردم ما مشخص نیست اگر این مانع رفع شود مشارکت بیشتر مردم را بدنبال خواهد داشت به همین دلیل توسعه فرهنگ مالیات از محورهای اصلی برنامه های سازمان امور مالیاتی است. مردم از آگاهی کافی نسبت به رابطه پرداخت مالیات و تأمین نیازهای خود باید برخوردار باشند ما باید فرهنگ سازی کنیم مردم باید بدانند و ایمان داشته باشند تا مثل خمس خودشان صورت اموالشان را که در می آورند و همه را حساب می کنند و خمس آن را می پردازند در مورد مالیات نیز چنین رفتار کنند.
ایشان در خصوص فرهنگ مالیات گفت: متأسفانه به دلایل مختلف از جمله وابستگی بیش از حد به نفت و دولتی بودن اقتصاد و نیز پایین بودن شاخص های مشارکت مردم در زیربناهای اقتصادی، فرهنگ پرداخت مالیات در کشور، بیگانه است و آمار فرارهای مالیاتی بالا است این باور باید در میان همه مردم نهادینه شود که مالیات موجب افزایش شاخص ها و مؤلفه های رفاهی و بهبود وضعیت زندگی مردم می شود برای نهادینه شدن این فرهنگ بیش از همه مطبوعات و خبرگزاری ها به عنوان رسانه صاحب نقش هستند. نباید انتظار داشته باشیم بدون فرهنگ سازی و به یکباره و با یک توصیه و دستور این نگرش از بین برود و واقعاً فرهنگ سازی در زمینه مالیات و ترویج این تفکر که مالیات به نفع همه مردم است و موجب ارتقاء سطح رفاهی، بهداشتی، اجتماعی و فرهنگی همه می شود کار دشوار ولی شدنی است و انشاءا... به روزی برسیم که به فرموده مقام معظم رهبری مملکت با مالیات اداره شود که نشانه و یکی از شاخص های اقتصاد خوب است.
عباسی در پایان از مجمع امور صنفی و اتحادیه های وابسته به آن که این اداره را در جهت تشخیص و وصول مالیات یاری نموده اند تشکر کرد.