سیستمهای مختلف اداره سازمانهای محلی و وضع مالی آنها

در شماره های قبل توضیح داده شد که لازمه توسعه و آبادانی یک ملت داشتن یک نظام مدیریتی علمی و ارزشی است و لازمه یک نظام مدیریتی علمی و ارزشی، ایجاد و توسعه سازمانهای محلی است که در این راستا به تشریح تأثیر ایجاد و توسعه سازمانهای محلی در رشد اجتماعی مردم پرداختیم.

در این شماره به بررسی سیستم های مختلف اداره سازمانهای محلی و وضع مالی آنها می پردازیم. در بعضی از کشورها مثل ایران سازمانهای محلی، انتخاباتی که دارای هدفهای عمومی می باشند مانند شهرداری ها به طور یکنواخت اداره می شوند. یعنی تمام شهرها به تناسب جمعیت دارای شورایی مرکب از 5 تا 15 نفر می باشند که به وسیله مردم انتخاب می شوند و اعضاء شورا یک نفر را به عنوان شهردار برای مدت چهار سال انتخاب می کنند. در بعضی از کشورها مثل انگلستان 4/3 اعضاء شورا انتخابی و 4/1 دیگر انتصابی هستند که به وسیله اعضاء شورا منصوب می شوند. شورای انتخابی که اساس سازمانهای محلی است در بعضی از کشورها دارای قدرت قانونگذاری قابل توجهی می باشند. مهمترین ارگانهای سازمان محلی، شورا و دستگاه اجرائیه یا شهرداری می باشند.

همانطور که در شماره پیش اشاره کردیم سازمان محلی سنگ زیر بنای حکومت دموکراسی است و از طرفی شورا و دستگاه اجرائیه یا شهرداری مهمترین ارگانهای سازمان محلی بوده و در اداره محل حائز اهمیت فراوانی است.

در اینجا سؤالاتی مطرح می گردد از جمله اینکه:

آیا بهتر نیست اداره شهر را به دست کسانی بسپاریم که از تحصیلات بالایی چه به لحاظ آکادمیک و چه به لحاظ تجربی برخوردار باشند؟ چطور ممکن است حداقل سواد مستخدمین شهرداری پایان دوره تحصیلات راهنمایی و میزان تحصیلات خود شهردار لیسانس باشد در صورتی که میزان تحصیلات تعیین شده برای اعضای شورا، خواندن و نوشتن است؟ شورایی که تصمیمات تعیین کننده ای برای حال و آینده شهر می گیرد.

چگونه از عضو شورایی که تحصیلات آن در حد خواندن و نوشتن یا دیپلم است، می توان انتظار داشت که بتواند به وظایف شورایی خود( نظارت بر حسن اداره و حفظ سرمایه و دارایی متعلق به شهر- نظارت بر حساب درآمد و هزینه - تصویب معاملات و نظارت بر آنها - مراقبت در اجراء وظایف شهرداری - تصویب بودجه شهر- تصویب لوایح عوارض شهر- تصویب آئین نامه های پیشنهادی شهرداری و ... ) به نحو احسن عمل کند.

وضع مالی سازمانهای محلی و اهمیت استقلال مالی آنها:

سازمانهای محلی بدون منافع مالی کافی اگر هم دارای قدرت و اختیارات زیاد باشند قادر به کار مؤثری نخواهند بود. به همین جهت به تمام شهرداری ها این اختیار داده شده است که با وضع و وصول عوارض و مالیات، بودجه لازم را برای انجام خدمات مورد نیاز تهیه نمایند.

درآمد سازمانهای محلی معمولاً از چهار منبع اساسی زیر تأمین می شود:

1) مالیات و عوارض که مستقیماً از مردم محل وصول می شود

2) عوارض توأم با مالیات

3) کمک های مالی مشروط و غیر مشروط دولت

4) بهای خدمات